İran-ABD Nükleer Görüşmeleri: Gerçek Çözüm mü, Zaman Kazanma Oyunu mu?

İran ile ABD arasında aylardır perde arkasında yürütülen nükleer müzakerelerin üçüncü turu, Umman’ın başkenti Maskat’ta sona erdi. Anadolu Ajansı’nın (AA) ve İran'ın resmi ajansı IRNA’nın geçtiği bilgilere göre, müzakereler iki gün sürdü ve "pozitif" bir atmosferde tamamlandı.

ABD ve İranlı yetkililer, kamuoyuna verilen ilk mesajlarda tarafların "bazı temel konularda ilerleme kaydettiğini" ifade etti. Ancak bu iyimser açıklamaların ardında ciddi bir gerçeklik sorunu bulunuyor. Zira daha önce de defalarca benzer açıklamalar yapılmasına rağmen somut adımlar atılamamıştı.

Reuters'ın diplomatik kaynaklara dayandırdığı haberine göre, ABD tarafı İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini sınırlandırmasını talep etti. Buna karşılık İran, özellikle nükleer tesislerine yönelik yaptırımların kaldırılmasında ısrarcı oldu. Ancak her iki taraf da taleplerinin karşılık bulmadığı alanlarda birbirlerine güvenmediklerini dolaylı şekilde belirtti.

IRNA, İranlı yetkililerin müzakere sürecinde "kendi haklarından taviz vermediklerini" ve "İran'ın kırmızı çizgilerinin korunduğunu" vurguladığını yazdı. Bu ifadeler, aslında Maskat görüşmelerinin çok da gerçek bir ilerleme sağlamadığını gösteriyor.

Al Jazeera ise müzakerelerin perde arkasında, özellikle ABD seçimleri öncesi Washington yönetiminin İran dosyasını 'kontrollü dondurma' stratejisi izlediğini öne sürdü. Bu iddiaya göre ABD, gerçek bir anlaşmadan çok, şimdilik büyük bir kriz patlak vermeden zamanı idare etmeye çalışıyor.

Bu durum, görüşmelerin taraflar için bir çözüm değil, bir zaman kazanma manevrası olduğunu gösteriyor. İran iç kamuoyunda güç kaybetmemek, ABD ise seçim öncesi Ortadoğu'da yeni bir krizle karşı karşıya kalmamak istiyor.

Sonuç olarak; Maskat'taki nükleer görüşmeler bir "başarı" değil, iki tarafın da kendi iç dengelerini korumak için oynadığı bir satranç hamlesi olarak kayda geçti. Kamuoyuna sunulan iyimser tabloya rağmen, somut ve kalıcı bir anlaşmaya varıldığına dair hiçbir ciddi işaret bulunmuyor.

✍️ Serkan BAĞLAYICI