Türkiye’nin Üniter Yapısını Korumak Neden Hayati?

            Türkiye, tarih boyunca zor bir coğrafyada ayakta kalmaya çalışan bir ülke oldu. Bu topraklarda devletin güçlü, düzenin sağlam, kurumların bütüncül olması sadece bir tercih değil; çoğu zaman bir zorunluluktu. Bugün de değişen pek bir şey yok. Dünya hızla kutuplaşırken, kimlik siyaseti derinleşirken, bölgesel krizler kapımızdayken Türkiye’nin millî ve üniter yapısının korunması her zamankinden daha büyük bir önem taşıyor.

Benim açımdan mesele çok net: Üniter yapı, sadece devletin yönetim biçimi değil; bu ülkenin birlik içinde kalmasının temel dayanağı.

Tarih bize çok şey öğretti. Osmanlı’nın son dönemindeki parçalanma girişimleri, etnik temelli devletçik planları, dış müdahaleler… Cumhuriyet’in kuruluş kadroları bütün bu acı tecrübelerden sonra, egemenliğin tek elde toplandığı, yurttaşların eşitliği üzerine kurulu bir devlet modelini tercih etti. O gün verilen bu karar, bugün hâlâ ülkenin omurgasını oluşturuyor.Bugün Türkiye çok kimlikli, çok kültürlü bir toplum. Bu çeşitlilik, doğru yönetildiğinde büyük bir zenginlik. Ama bunun için devletin ülkenin her köşesinde aynı otoriteyi, aynı hukuku, aynı hizmet anlayışını taşıması şart. Üniter yapı tam da bu yüzden değerli: Ayrışmayı değil, birliği teşvik ediyor.

Bir de bulunduğumuz coğrafyanın gerçeği var. Etrafımızdaki ülkelerin çoğunda parçalanmış yapılar, zayıflamış devletler, bölgesel güç mücadeleleri görüyoruz. Böyle bir ortamda Türkiye’nin güçlü bir merkezî otoriteye sahip olması, yalnızca siyasetin değil, ulusal güvenliğin ana sigortası. Terör örgütleri, dış müdahaleler, vekâlet savaşları… Bunların hepsi devlet zayıf olduğunda büyür. Üniter yapı, bu risklere karşı bir “ulusal direnç mekanizması” oluşturan en önemli unsurlardan biri.

Tabii üniter devlet demek, yerelin yok sayılması demek değil. Aksine güçlü merkezi yapı ile yetkin yerel yönetimler birbirini tamamlar. Mesele, farklılıkların yönetilmesi; farklılıklar üzerinden yeni siyasal parçalanmaların yaratılmasına izin verilmemesidir. Bu dengeyi koruyabildiğimiz sürece hem demokratikleşmeyi hem de ulusal bütünlüğü birlikte yaşatabiliriz.

Türkiye’nin millî ve üniter yapısını korumak; geçmişten gelen bir refleks olmanın ötesinde, geleceğe yönelik bir zorunluluk. Bu yapı sadece bugünün değil, yarının da teminatı. Ülkenin huzuru, istikrarı ve bütünlüğü, bu omurga sağlam kaldığı sürece güvence altında olacaktır.

Bu yüzden “üniter yapı” tartışmaları yapılırken, meseleyi sadece bir yönetim modeli olarak değil, Türkiye’nin varoluş meselesi olarak görmek gerektiğine inanıyorum.